วันแม่ 2569 ส่องประโยชน์ "ดอกมะลิ" สรรพคุณบำรุงหัวใจ-ถอนพิษไข้ ไม่ได้มีดีแค่ความหอม

ต้อนรับวันแม่แห่งชาติ 12 สิงหาคม 2569 ด้วยประโยชน์ของ "ดอกมะลิ" ดอกไม้แทนใจที่มีดีมากกว่ากลิ่นหอม เปิดสรรพคุณมะลิตามตำรับยาแผนไทย ช่วยบำรุงหัวใจ แก้ร้อนใน พร้อมวิธีทำชาดอกมะลิดื่มเพื่อสุขภาพอย่างปลอดภัย

ประโยชน์ของ "ดอกมะลิ" สรรพคุณทางยาแผนไทย ทำเครื่องดื่มชื่นใจรับวันแม่

เมื่อเข้าสู่ช่วงเดือนสิงหาคม "ดอกมะลิ" จะกลายเป็นดอกไม้ที่ได้รับความนิยม ในฐานะสัญลักษณ์ประจำ "วันแม่แห่งชาติ 2569" ด้วยลักษณะของดอกไม้ที่มีสีขาวบริสุทธิ์และส่งกลิ่นหอมได้ยาวนาน จึงเปรียบเสมือนความรักของแม่ที่มีต่อลูก แต่ในแง่มุมของการดูแลสุขภาพ ประโยชน์ดอกมะลิ มีมากกว่าความสวยงามและกลิ่นหอม เพราะถูกนำมาใช้เป็นสมุนไพรหลักในตำรับยาไทยมาอย่างยาวนาน

เปิดตำรับยาไทย "มะลิ" มีสรรพคุณบำรุงหัวใจ-แก้ร้อนใน

ในศาสตร์การแพทย์แผนไทย ดอกมะลิจัดอยู่ในกลุ่มยาขมหอมเย็น มีประโยชน์อย่างมากและถูกนำมาใช้เป็นส่วนประกอบในตำรับยาไทยที่สำคัญหลายชนิด ได้แก่

• ยาหอมเทพจิตร มีดอกมะลิเป็นส่วนผสมหลัก (กว่า 50%) มีสรรพคุณแก้ลมกองละเอียด เช่น อาการหน้ามืด ตาลาย วิงเวียน คลื่นไส้ และช่วยเพิ่มคุณภาพการนอนหลับ โดยวิธีใช้ที่ถูกต้องเพื่อให้ได้สรรพคุณสูงสุด ควรรับประทานชนิดผงหรือเม็ด (ครั้งละ 1-1.4 กรัม) ละลายใน "น้ำอุ่น" เพราะจะช่วยให้น้ำมันหอมระเหยออกฤทธิ์ปรับอารมณ์ให้ผ่อนคลายได้ดียิ่งขึ้น
  
  
• ยาประสะจันทน์แดง ตำรับยาที่มีมะลิเป็นส่วนประกอบเพื่อช่วยเสริมฤทธิ์ความเย็น มีสรรพคุณโดดเด่นในการบรรเทาอาการไข้ตัวร้อน (ไข้พิษ) และแก้ร้อนในกระหายน้ำ

จากประโยชน์ของ "ดอกมะลิ" สู่สุคนธบำบัดและเครื่องดื่มคลายร้อน

กลิ่นหอมของดอกมะลิยังถูกนำมาใช้ในทางสุคนธบำบัด (Aromatherapy) แปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์สปา เช่น น้ำมันนวด เทียนอโรม่า และเครื่องสำอาง เพื่อช่วยบรรเทาความเครียดและปวดกล้ามเนื้อ

นอกจากนี้ ในหมวดหมู่เครื่องดื่ม การนำดอกมะลิมาทำเครื่องดื่มเป็นภูมิปัญญาที่สืบทอดกันมาแต่โบราณ โดยมีวิธีการนำไปใช้ที่ได้รับความนิยม ดังนี้

• ชาดอกมะลิ นำดอกมะลิตูมตากแห้งมาชงกับน้ำร้อน หรือผสมร่วมกับใบชาเขียว สรรพคุณมะลิในรูปแบบชาจะอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ช่วยผ่อนคลายความเครียด และส่งเสริมระบบย่อยอาหาร
  
  
• น้ำลอยดอกมะลิ นำดอกมะลิบานเต็มที่ (ไม่มีรอยช้ำ) ไปลอยในน้ำต้มสุกที่เย็นแล้ว ทิ้งไว้ข้ามคืน จะได้น้ำดื่มที่มีกลิ่นหอม ดื่มเพื่อดับกระหาย คลายร้อน และช่วยให้ชื่นใจ แก้อาการอ่อนเพลีย

ข้อควรระวังในการใช้ "ดอกมะลิ" เป็นเครื่องดื่มสมุนไพร

แม้ดอกมะลิจะมีประโยชน์มากมาย แต่กรมการแพทย์แผนไทยฯ ได้ให้ข้อแนะนำและข้อควรระวังในการบริโภคไว้ดังนี้

1. ห้ามใช้ในผู้ที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้
   
   
2. ไม่ควรใช้กลิ่นมะลิที่เข้มข้นหรือดื่มชาในปริมาณที่มากเกินไป เพราะกลิ่นที่แรงจัดอาจตีกลับทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ วิงเวียนศีรษะได้
   
   
3. ผู้ที่ใช้ยาในกลุ่มต้านการแข็งตัวของเลือด หรือยาละลายลิ่มเลือด ควรระมัดระวังการใช้ยาหอมเทพจิตร
   
   
4. หากนำดอกสดมาชงชาดอกมะลิ หรือทำน้ำลอยดอกมะลิดื่ม ต้องมั่นใจว่าใช้ดอกมะลิออร์แกนิก ปราศจากสารเคมีตกค้าง 100%

เทศกาลวันแม่ 2569 นอกจากการมอบพวงมาลัยดอกมะลิเพื่อแสดงความรักแล้ว การเข้าใจถึงวิธีใช้ดอกมะลิอย่างถูกต้อง ทั้งในรูปแบบตำรับยาไทยและเครื่องดื่มอุ่นๆ เพื่อสุขภาพ ก็ถือเป็นอีกหนึ่งวิธีบอกรักที่ส่งมอบความห่วงใยได้อย่างลึกซึ้ง ปลอดภัย และมีคุณค่าทางใจอย่างแท้จริง

ที่มา : www.phar.ubu.ac.th